توضیحات تکمیلی
کتاب «جغرافیای شاهنامه: از کیومرث تا کیخسرو» اثر حانیه بیرمی، پژوهشی است که در مرزِ میانِ «ادبیاتِ حماسی» و «جغرافیای تاریخی» حرکت میکند. نویسنده در این اثر، تلاش میکند تا «نقشهیِ ذهنیِ فردوسی» را از صفحاتِ کتاب خارج کرده و بر روی «نقشهیِ واقعیِ جهان» پیاده کند.
تمرکزِ این کتاب بر دورهیِ نخستینِ اساطیری (از نخستینِ پادشاه، کیومرث، تا دورانِ کیخسرو) است. بیرمی با نگاهی پژوهشگرانه، کوهها، رودخانهها، دشتها و سرزمینهایی را که فردوسی در حماسهیِ خود بر آنها نام میبرد، با «مکانهایِ واقعیِ جغرافیایی» (در ایران و جهانِ باستان) تطبیق میدهد. این کار، فراتر از یک نقشهبرداریِ ساده، در واقع «کشفِ جغرافیایِ روحیِ ایران» است؛ یعنی یافتنِ این نکته که «میراثِ اساطیریِ ما، بر رویِ چه زمینی و در چه اقلیمهایی بنا شده است».
بخشی از متن (محتوای مفهومی)
«شاهنامه تنها مجموعهای از وقایع نیست، بلکه “گزارشِ مکانیِ یک تمدن” است. وقتی از کیومرث سخن میگوییم، در واقع از “نخستینِ استقرارِ انسان در اقلیمهایِ شناختهشده” سخن میگوییم. جغرافیای شاهنامه، پیوندِ میانِ “خیالِ شاعر” و “واقعیتِ زمین” است.»
حاشیه
این کتاب برای پژوهشگرانِ تاریخِ باستان، علاقهمندان به اسطورهشناسی، و کسانی که به دنبالِ “ملموس کردنِ حماسه” هستند، بسیار کلیدی است. اگر کتاب اخلاق خسروانی به دنبالِ “چگونگیِ رفتار” در اسطوره بودیم، اینجا به دنبالِ “کجاییِ اسطوره” هستیم. این کتاب، «مکان» را به عنوانِ عنصری از «هویت» بازتعریف میکند.
نقد و بررسیها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.