حرف هایی با دخترم درباره ی اقتصاد

معرفی کتاب “حرف هایی با دخترم درباره اقتصاد”:

کتاب حرف‌هایی با دخترم درباره اقتصاد، اثری ارزشمند و تأمل‌برانگیز از یانیس واروفاکیس، اقتصاددان برجسته یونانی و وزیر اسبق دارایی این کشور است. این کتاب که در قالب نامه‌هایی به دختر نوجوانش نوشته شده، تلاشی است برای توضیح پیچیده‌ترین مفاهیم اقتصادی به زبانی ساده و قابل‌فهم برای همگان. ترجمه‌ی روان نسرین دورقی‌زاده، این اثر را برای مخاطب فارسی‌زبان قابل‌دسترس ساخته و انتشارات آذربیان با چاپ آن، گامی در جهت نشر دانشی که می‌تواند نگاه ما را به نظام حاکم بر زندگی‌مان دگرگون کند، برداشته است.

درباره‌ی کتاب”حرف هایی با دخترم درباره اقتصاد”:

واروفاکیس در این کتاب، با الهام از تجربه‌ی شخصی خود به عنوان یک پدر، تلاش می‌کند تا به دخترش زنیا، که در استرالیا زندگی می‌کند، توضیح دهد که اقتصاد چگونه کار می‌کند و چرا این موضوع برای همه‌ی ما حیاتی است . او معتقد است که اقتصاد برای اداره‌ی جامعه بسیار مهم‌تر از آن است که فقط به دست اقتصاددانان سپرده شود و اگر ما این حوزه را به متخصصان واگذار کنیم، در واقع مهم‌ترین تصمیمات سیاسی خود را نیز به آنها می‌سپاریم .

نویسنده در این کتاب، با زبانی شیوا و به دور از اصطلاحات پیچیده و دست‌وپاگیر، تاریخچه‌ای از سرمایه‌داری را روایت می‌کند. او با استفاده از تمثیل‌ها و داستان‌های جذاب، مفاهیمی مانند پول، بدهی، تورم و نرخ بهره را توضیح می‌دهد. یکی از مثال‌های معروف او، تشبیه سیستم پولی به بازار سیگار در یک اردوگاه اسرای جنگی آلمان است . او نشان می‌دهد که چگونه پول برای ثبت بدهی‌ها اختراع شد و از همان ابتدا، بدهی و پول در کنار هم حرکت کرده‌اند . واروفاکیس همچنین با اشاره به فیلم‌ها و داستان‌هایی مانند ماتریکس، نشان می‌دهد که چگونه نظام سرمایه‌داری مدرن، ما را در خودش محصور کرده و دیدن راه‌های دیگر را از ما گرفته است .

درباره‌ی نویسنده کتاب:

یانیس واروفاکیس، اقتصاددان برجسته‌ی یونانی و استاد دانشگاه آتن است که در سال 2015 برای چند ماه، سکان وزارت دارایی یونان را در بحبوحه‌ی بحران مالی این کشور بر عهده داشت . تجربه‌ی او در مذاکرات تلاش‌ها برای بازسازی بدهی یونان و مخالفت با سیاست‌های ریاضتی اروپا، تأثیر عمیقی بر دیدگاه‌های او گذاشته است . واروفاکیس که سال‌ها در دانشگاه‌های آمریکا، بریتانیا و استرالیا تدریس کرده، یکی از معدود اقتصاددانانی است که توانسته مفاهیم پیچیده را با زبانی ساده و قابل فهم برای عموم مردم توضیح دهد .

جملاتی برگزیده از کتاب:

در این کتاب ارزشمند، جملات و آموزه‌های عمیقی به چشم می‌خورد که می‌تواند تأملی ماندگار در ذهن ایجاد کند:

· «اقتصاد برای اینکه آن را به اقتصاددانان بسپاریم، خیلی مهم است.» این جمله‌ی محوری، نشان‌دهنده‌ی نگاه واروفاکیس به اقتصاد به عنوان یک موضوع عمومی و سیاسی است.
· «بدترین بردگی از آنِ احمق‌های خوشحال به‌شدت تلقین‌شده‌ای است که زنجیرهایشان را می‌ستایند و بی‌صبرانه از اربابانشان به خاطر لذت پابوسیشان شاکرند.» این جمله‌ی تلخ، نگاه انتقادی او به نظام سرمایه‌داری و آگاهی‌زدایی از مردم را نشان می‌دهد.
· «تمام سیستم‌های سلطه با پوشاندن ما در روایت و خرافات خودشان کار می‌کنند، به‌گونه‌ای که ما نمی‌توانیم فراتر از آنها را ببینیم.»

دستاوردهای کتاب:

دستاورد اصلی کتاب حرف‌هایی با دخترم درباره اقتصاد، دموکراتیزه کردن دانش اقتصاد است. واروفاکیس با این اثر، نشان داد که می‌توان مفاهیم پیچیده‌ای مانند سرمایه‌داری، بدهی و نظام پولی را به زبانی ساده و شیرین برای یک نوجوان توضیح داد و این یعنی همه‌ی مردم می‌توانند این مفاهیم را درک کنند و درباره‌ی آنها بحث کنند. این کتاب، علاوه بر موفقیت در فروش و ترجمه به زبان‌های متعدد، به یکی از منابع اصلی برای کسانی تبدیل شده است که می‌خواهند بدون مطالعه‌ی کتاب‌های سنگین دانشگاهی، درک درستی از نظام اقتصادی حاکم بر جهان پیدا کنند. منتقدان آن را «مارکسِ سبک» یا «مارکس 101» نامیده‌اند، اما تأکید دارند که رویکرد واروفاکیس بسیار شخصی‌تر و امروزی‌تر است .

نقد و بررسی کتاب:

کتاب حرف‌هایی با دخترم درباره اقتصاد، با وجود استقبال گسترده، از نقدها نیز بی‌نصیب نمانده است. مهم‌ترین نقدی که به این اثر وارد شده، رویکرد کاملاً سیاسی و ایدئولوژیک آن است. برخی منتقدان معتقدند که واروفاکیس به جای ارائه‌ی یک تصویر بی‌طرفانه از علم اقتصاد، به دنبال متقاعد کردن خواننده برای پذیرش نگاه چپ‌گرایانه و ضدسرمایه‌داری خود است . برخی دیگر، پیچیدگی بعضی از مثال‌ها و ارجاعات او را برای مخاطب نوجوان، چندان ساده نمی‌دانند . با این حال، طرفداران این کتاب بر این باورند که ارزش اصلی آن در همین صراحت و شفافیت سیاسی است و واروفاکیس به خوبی نشان می‌دهد که اقتصاد هرگز یک علم خنثی نبوده و همیشه با سیاست گره خورده است .

این کتاب مناسب چه کسانی است؟

با توجه به زبان ساده و محتوای جذاب آن، این کتاب برای گروه‌های زیر بسیار مفید خواهد بود:

· نوجوانان و جوانان: این کتاب می‌تواند به عنوان یک مقدمه‌ی عالی برای آشنایی با مفاهیم اقتصادی و درک نظام حاکم بر جامعه باشد.
· کسانی که از کتاب‌های اقتصادی پیچیده و پر از اصطلاحات بیزارند: اگر از مطالعه‌ی اقتصاد می‌ترسید، این کتاب می‌تواند نقطه‌ی شروع مناسبی برای شما باشد .
· علاقه‌مندان به سیاست و نقد نظام سرمایه‌داری: این کتاب با نگاهی انتقادی به نظام اقتصادی فعلی، تحلیل‌های جالبی را ارائه می‌دهد.
· همه‌ی افرادی که می‌خواهند بفهمند چرا جهان به این شکل است: این کتاب به سوالات بنیادینی درباره‌ی نابرابری، بدهی، پول و قدرت پاسخ می‌دهد .